پیوند کلیه · پیش از پیوند
آیا واقعاً به یک بافت کاملاً منطبق نیاز دارید؟
سازگاری گروه خونی، تطبیق بافت و آزمایش متقاطع — توضیح داده شده توسط یک استاد پیوند، بدون باورهای غلطی که مانع از پرسیدن افراد میشود.
پاسخ کوتاه
- نه، شما نیازی به تطابق بینقص بافت ندارید. در پیوند از اهداکننده زنده، سازگاری بافت تا حد زیادی اهمیت خود را که عموم مردم هنوز برای آن قائل هستند، از دست داده است.
- گروه خونی بسیار بیشتر از نوع بافت اهمیت دارد. این دو اغلب با هم اشتباه گرفته میشوند.
- این ایده که به طور گسترده تکرار می شود که "شما به سازگاری 50% نیاز دارید" در هیچ کتاب پزشکیای وجود ندارد.
- A کراسمچ مثبت لزوماً به معنای پایان راه نیست — نوع پادتن پشت نتیجه گیری تعیینکننده است.
- تطابق بافتشناسی همچنان ارزش واقعی خود را دارد در پیوند اعضا از اهداکنندگان متوفی — قوانین آنجا متفاوت است.
نوع بافت، دقیقاً چیست؟
تایپ بافت یک آزمایش خون است که بخشی از ساختار ژنتیکی شما را نشان میدهد. درست مانند گروه خونی، مسئله این است که آیا تیپهای بافتی گیرنده و اهداکننده با یکدیگر مطابقت دارند یا خیر.
انواع بافت، مجموعهای از آنتیژنها هستند که از والدینتان به ارث بردهاید. آنها روی سطح تقریباً تمام سلولهای شما قرار دارند، در طول زندگیتان تغییر نمیکنند و به عنوان کد اختصاصی شما عمل میکنند.
هر کسی دارد شش آنتیژن که نوع بافت آنها را میسازد، و از سه ویژگی اساسی تشکیل شده است: A، B و DR. شما دو تا از هر کدام را حمل میکنید — دو تا A، دو تا B، دو تا DR — که یکی از هر جفت از مادرتان و یکی از پدرتان است. هر ویژگی بیست نسخه شناختهشده یا بیشتر دارد که امکان صدها کد بافتی مختلف را فراهم میکند.
یک نوع بافت ممکن است به صورت نوشته شود ای ۱/ای ۲، بی ۷/بی ۸، دی آر ۲/دی آر ۳. وقتی پزشکان از "۵ مورد از ۶" یا "سازگاری کامل" صحبت میکنند، اینها همان شش مقداری هستند که در حال مقایسه هستند.
در میان این آنتیژنها،, سازگاری با بازیهای دیجیتال (DR) اهمیت بیشتری نسبت به A یا B دارد. به همین دلیل است که بیشتر مراکزی که کلیه اهدایی از فرد متوفی را تخصیص میدهند، ابتدا به دنبال سازگاری DR میگردند و بیمارانی را که بیشترین تطابق کلی را نشان میدهند، فرا میخوانند.
آیا سازگاری بافت تعیین میکند که آیا پیوند موفقیتآمیز خواهد بود؟
اینجاست که پاسخ بسته به اینکه کلیه از کجا آمده است، به شدت متفاوت است.
برای پیوند از اهداکنندگان فوتشده،, موفقیت تا حد زیادی به سازگاری بافت بستگی دارد. بر اساس قانون ترکیه، گیرنده باید دارای حداقل دو تا از شش تا ویژگیهای بافتی با اهداکننده متوفی، که ایدهآل است شامل تطابق DR باشد.
برای پیوند از اهداکنندگان زنده،, تصویر تغییر کرده است. آنچه زمانی قطعی به نظر میرسید، بسیار کمتر از حد انتظار اهمیت یافته است:
| مقایسه | بقای کلیه در ۵ سالگی |
|---|---|
| پیوند اعضا بین دوقلوهای همسان (هر شش بافت یکسان) | فقط ۷۱TP3T بالاتر از پیوندی بدون هیچگونه سازگاری بافتی |
| عدم سازگاری بافت، فقط سازگاری گروه خونی | تقریباً 80% |
| ۵ مورد از ۶ مورد سازگاری بافت | تقریباً 80% — اساساً یکسان |
آن را در برابر واقعیت دیالیز قرار دهید: در ترکیه، تقریباً نیمی از بیماران تحت همودیالیز ظرف پنج سال میمیرند. وقتی تفاوت بین یک تطابق "کامل" و عدم تطابق کامل چند درصد باشد، رد کردن پیوند یک بیمار به دلیل مسائل بافتی، جانهای بسیار بیشتری را نسبت به نجات دادن آنها میگیرد.
به همین دلیل باید به بیماران پیشنهاد شود که احتمال پیوند صرفنظر از سازگاری بافت هر جا که یک اهداکننده زنده موجود باشد.
"برای پیوند به سازگاری 50% نیاز دارید." یا ۸۰۱TP۳T. یا عدد دیگری که در میان بیماران و خانوادههایشان دستبهدست میشود.
این درصدها در ظاهر می شوند هیچ کتاب پزشکی. تنها اثر واقعی آنها دلسرد کردن پیوند از اهدهکننده زنده است — که به معنای نگه داشتن افراد روی دیالیز است که میتوانستند پیوند شوند. اگر کسی آستانه درصدی را به شما گفت، منبع آن را از او بخواهید.
کدام یک اهمیت بیشتری دارد — گروه خونی یا نوع بافت؟
گروه خونی، و با اختلاف زیاد. این دو اغلب با هم اشتباه گرفته میشوند، اما به یک اندازه مهم نیستند.
- پیوند ناسازگار با بافت به آسانی قابل انجام است، به ویژه با یک اهداکننده زنده.
- پیوند ناسازگار با گروه خونی فقط در بیماران منتخب قابل انجام است و از قبل نیازمند پروتکلهای درمانی ویژهای است.
آن نکتهی دوم ارزش دو بار خواندن را دارد، زیرا اغلب به عنوان یک مانع مطلق به بیماران ارائه میشود. اینگونه نیست — اما مانع واقعی است که نیازمند آمادگی است، نه صرفاً یک اهداکنندهٔ سازگار.
آیا سازگاری کامل تضمین میکند که کلیه پس زده نشود؟
خیر. پیوندهایی که در هر شش آنتیژن مطابقت دارند عملکرد بهتری دارند، به خصوص از اهداکنندگان متوفی. اما یک کلیه با تطابق کامل نیز ممکن است پس زده شود.
بارزترین مدرک این است که حتی پیوندها میان دوقلوهای همسان — جایی که هر بافت یکسان است — میتواند پس از گذشت مدتی از بین برود. این به ما میگوید که نشانگرهای مهمی روی سطح سلولها فراتر از گروه خونی و نوع بافت وجود دارد که میتوانند باعث پسزدگی شوند، و اینکه تطبیق دادن به تنهایی کل ماجرا را بیان نمیکند.
آزمون سازگاری خون
آزمون انطباق لنفوسیتی (LCM) عبارت است از اولین آزمایش لازم پس از تطبیق خون و بافت, ، چه برای پیوندهای اه ککننده زنده و چه متوفی.
در این آزمایش خون اهداکننده با خون گیرنده بالقوه مخلوط میشود. آنچه به دنبال آن گشته میشود این است که آیا گیرنده حامل پادتنهایی است که علیه کلیه اهداکننده واکنش نشان دهند یا خیر. تحت شرایط طبیعی، این پادتنها بخشی از نحوه دفاع بدن در برابر عفونت هستند.
اگر مقدار آنها زیاد باشد، دو خون با یکدیگر واکنش میدهند و نتیجه آزمایش مشخص میشود مثبت. اگر پیوندی در آن حالت انجام میشد، کلیه احتمالاً از دست میرفت. ظرف چند ساعت تا چند روز.
خطر کراسمچ مثبت در بیمارانی که سابقه... دارند، بیشتر است. پیوند کلیه قبلی یا یک تزریق خون. به همین دلیل است که نباید به بیماران دیالیزی خون تزریق شود، مگر اینکه واقعاً ضروری باشد؛ زیرا هر بار تزریق میتواند طیف اهداکنندگان موجود در آینده را محدود کند.
آیا کراسمچ مثبت به معنای غیرممکن بودن پیوند است؟
نه. یک نتیجه مثبت به معنای پایان همه چیز نیست.
اولاً، هر آزمایش کراسمچ مثبت لزوماً مانع پیوند نمیشود. نوع پادتنی که پشت این نتیجه قرار دارد اهمیت دارد:
| نوع پادتن | این به چه معناست |
|---|---|
| ایجیجی | پیوند در آن زمان امکانپذیر نیست |
| آیجیام | پیوند را میتوان بدون دشواری انجام داد |
به عبارت دیگر، مثبت بودن تست کراسمچ به آنتیبادیهای IgM به هیچ وجه مانع پیوند نمیشود — و این تفاوت همیشه هنگام اعلام نتیجه به بیماران توضیح داده نمیشود.
دوم، نتیجه آزمایش کراسمچ توصیفکننده یک لحظه در زمان است، نه یک حکم دائمی. سطوح آنتیبادی میتوانند تغییر کنند و مراکز پیوند با بیماران منتخب که آزمایش کراسمچ اول آنها مثبت بوده است، همکاری میکنند. اینکه آیا این مورد در خصوص شما صدق میکند یا خیر، به نوع آنتیبادی، میزان آن و پروتکل مرکز ارزیابیکننده شما بستگی دارد.
اگر به شما گفته شده است که نتیجه مثبت آزمایش کراسمچ درها را میبندد، پرسیدن دو سوال ارزش دارد: کدام نوع پادتن یافت شد, ، و آیا آزمایش تکرار شد؟.
اگر به دنبال پیوند عضو هستید، این به چه معناست
از تمام مطالب گفته شده، سه نتیجهی کاربردی حاصل میشود:
- یک اهداکننده زنده که از نظر گروه خونی سازگار است، ارزش بررسی دارد, حتی اگر تطابق بافت روی کاغذ ضعیف به نظر برسد.
- یک رقم درصدی یک تصمیم نیست. بپرسید کدام آنتیژنها مطابقت داشتند، آیا DR در میان آنها هست و نتیجهی تست کراسمچ چه بوده است.
- یک پاسخ "نه" براساس یک آزمایش، مستحق نظر دوم است — بهویژه پاسخی منفی بر اساس کراسمچ مثبت یا ناسازگاری گروه خونی که هر دو دارای مسیرهای درمانی شناختهشدهای هستند.
پروفسور دکتر مورات تونجر
متخصص کلیه و پزشک پیوند. نویسندهٔ پیوند کلیه — همراه با پرسش و پاسخ (استانبول، ۲۰۲۰)، نوشته شده برای پاسخ به سوالاتی که بیماران خودش بیشتر میپرسند. تحقیقات منتشرشده شامل اولین پیوندهای کلیه ناسازگار با گروه خونی ABO انجام شده در ترکیه است.
پیش از سفر، گزارشهای خود را بازبینی کنید
نتایج آزمایشهای خود را برای ما بفرستید و ما با صداقت به شما خواهیم گفت که آیا پیوند در مورد شما واقعبینانه است یا خیر — از جمله مواردی که شاید بررسی مجدد یک "نه" قبلی ارزش داشته باشد.
سلب مسئولیت پزشکی. این مقاله اطلاعات عمومی برگرفته از یک کتاب منتشر شده است. این یک مشاوره پزشکی شخصی نیست، رابطه پزشک و بیمار ایجاد نمیکند و نمیتواند جایگزین ارزیابی توسط پزشک معالج شما شود. شرایط لازم برای پیوند به یافتههای خاص هر بیمار و اهداکننده بستگی دارد. همیشه قبل از گرفتن تصمیم درباره درمان خود، با نفرولوژیست (متخصص کلیه) یا مرکز پیوند خود مشورت کنید.
مراجع
- نول جی، کاکفیلد اس، بلیدت-هانسن تی، و همکاران. دستورالعملهای اجماع انجمن پیوند کانادا در مورد شرایط لازم برای پیوند کلیه. سیامایجی 2005;173(10).
- تونجسر ام, ، گورکان آ، اردوغان او، یوسِتین ال، دمیرباس آ. عدم تأثیر تطابق آنتیژن لکوسیتی انسانی در پیوند کلیه از اهداکننده زنده: تجربه در دانشگاه آکدنیز. نشریه پیوند 2005;37(7):2969–72.
- تونجسر ام, و همکاران. پیوند کلیه ناسازگار با گروه خونی ABO: نخستین موارد در ترکیه. نشریه پیوند 2012;44(6):1703–5.
